Տեսություն

Ուղղանկյունանիստ
Մեր շրջակայքի շատ առարկաներ ունեն այնպիսի զուգահեռանիստի տեսք, որի բոլոր նիստերը ուղղանկյուններ են: Այդպիսի առարկաներ են շենքերը, սենյակները, տուփերը, պահարանները:
 
shutterstock_615390416.jpg  shutterstock_448286797.jpg
Զուգահեռանիստը, որի կողմնային կողերն ուղղահայաց են հիմքին կոչվում է ուղիղ զուգահեռանիստ:
Այն ուղիղ զուգահեռանիստը, որի հիմքերն ուղղանկյուններ են կոչվում է ուղղանկյուն զուգահեռանիստ կամ պարզապես՝ ուղղանկյունանիստ:
zud4.png
 
Քանի որ ցանկացած ուղիղ զուգահեռանիստի կողմնային կողերն ուղղահայաց են հիմքին, ապա ուղղանկյունանիստի կողմնային նիստերն ուղղանկյուններ են:
Ուղղանկյունանիստի բոլոր վեց նիստերը ուղղանկյուններ են:
Ուղղանկյունանիստի ընդհանուր գագաթով երեք կողերի երկարությունները անվանում են ուղղանկյունանիստի չափսեր՝ երկարություն, լայնություն, բարձրություն:
Ուղղանկյունանիստը, որի երեք չափսերը հավասար են կոչվում է խորանարդ:
Psk_taisnst.png
Պարզ է, որ խորանարդի բոլոր նիստերը միմյանց հավասար քառակուսիներ են:
Ուղղանկյունանիստի բոլոր չորս անկյունագծերը հավասար են, հատվում են մի կետում և հատման կետում կիսվում են:
զու.png
 
Եթե ACC1 ուղղանկյուն եռանկյունից արտահայտենք ուղղանկյունանիստի անկյունագիծը՝ AC12=AC2+CC12,
 
Rombs_pr1.png
 
և ADC ուղղանկյուն եռանկյունից արտահայտենք հիմքի անկյունագիծը՝ AC2=AD2+DC2, ապա ստանում ենք՝ AC12=AD2+DC2+CC12
Ուղղանկյունանիստի անկյունագծի քառակուսին հավասար է նրա երեք չափսերի քառակուսիների գումարին՝ 
 
D2=a2+b2+c2
Օրինակ
Գտնենք խորանարդի անկյունագծերը:
 
ank2.jpg
 
Խորանարդի կողը նշանակենք \(a\)-ով: Ապա՝ D2=a2+a2+a2=3a2 և D=a3
Աղբյուրները
Ս. Հակոբյան, Երկրաչափություն 10-րդ դասարան, ՏԻԳՐԱՆ ՄԵԾ, 2009