Տեսություն

Սկզբնական արագությամբ հավասարաչափ արագացող շարժման տեղափոխության և միջին արագության բանաձևը
Ստանանք տեղափոխության և միջին արագության բանաձևերը, երբ դիտարկման սկզբում, անշարժ հաշվարկման համակարգի նկատմամբ, մարմինն ունի V0 սկզբնական արագություն և կատարում է a արագացմամբ հավասարաչափ արագացող շարժում:
 
j2yJQ5.gif
 
Մարմնի արագությունը ժամանակի \(t\) պահին հավասար կլինի.
 
V=V0+at (1)
 
Որպեսզի ստանանք շարժման հավասարումները, դիտարկենք մարմնի շարժումը մի այլ համակարգում, որն անշարժ հաշվարկման համակարգի նկատմամբ շարժվում է V0 հաստատուն արագությամբ: Համաձայն արագությունների գումարման բանաձևի այդ համակարգում մարմնի արագությունը կլինի՝
 
V=V+V0 (2)  
 
Այստեղ V-ը մարմնի արագությունն է շարժվող համակարգի նկատմամբ:
  
(1) և (2) հավասարումների համադրումից ստացվում է, որ V-ի կախումը ժամանակից ունի հետևյալ տեսքը՝
 
V=at (3)
 
Ուշադրություն
1. Շարժվող համակարգի նկատմամբ մարմինը կատարում է հավասարաչափ արագացող շարժում առանց սկզբնական արագության,
2. Միմյանց նկատմամբ ուղղագիծ և հավասարաչափ շարժում կատարող բոլոր հաշվարկման համակարգերում արագացումը նույնն է:
Հետևաբար, կարելի է պնդել, որ
  •  \(t\) ժամանակում շարժվող համակարգի նկատմամբ մարմնի կատարած S տեղափոխությունը որոշվում է S=at2/2 բանաձևով:
  • Նույն \(t\) ժամանակում շարժական համակարգը անշարժի նկատամբ կատարում է V0t տեղափոխություն:
  •  տեղափոխությունների գումարման բանաձևի համաձայն, անշարժ համակարգի նկատմամբ մարմնի կատարած տեղափոխությունը հավասար է.
S=V0t+at22 (4)
 
Հաշվի առնելով (1) հավասարումը և (4)-ում պարզ ձևափոխություններ կատարելով, կստանանք`
 
S=2V0t+at22=V0+V0+at2t=V0+V2t (5)
 
 Միջին արագության սահմանումից կհետևի.
 
Vմիջ=St=V0+V2 (6)
Հավասարաչափ արագացող շարժման դեպքում մարմնի միջին արագությունը ցանկացած տեղամասի համար, հավասար է այդ տեղամասի սկզբում և վերջում մարմնի արագությունների միջին թվաբանականին:
Աղբյուրները
Ֆիզիկա 10; Է. Ղազարյան, Ա. Կիրակոսյան, Գ. Մելիքյան, Ա. Մամյան, Ս. Մաիլյան; Երևան 2017 թ., էջ 39-43