Տեսություն

Բազմանիշ թվի բաժանումը երկնիշ թվի վրա
Բազմանիշ թիվը երկնիշ թվի բաժանելիս օգտագործում են բաժանման անկյունաձև եղանակը: 
 
Այդ եղանակի քայլերը հասկանանք օրինակի վրա: 
Օրինակ
\(15792\) հնգանիշ թիվը բաժանենք \(28\) երկնիշ թվի վրա:
 
_15792|28¯140¯|564_1792168¯_112112¯0
 
Նկարագրենք կատարված քայլերը:
 
1. Ձախից սկսած \(15792\) հնգանիշ թվում վերցնում ենք այնքան թվանշան, որ ստացված թիվը լինի \(28\)-ից մեծ: Դա \(157\)-ն է:
  
2. \(157\)-ը բաժանում ենք \(28\)-ի և ստանում ենք քանորդի առաջին թվանշանը՝ \(5\)-ը:
  
3. \(28\)-ը բազմապատկում ենք \(5\)-ով և արդյունքը՝ \(140\)-ը ձախից գրում \(15792\)-ի տակ:
  
4. \(157\)-ից հանում ենք ստացված արդյունքը` \(140\)-ը և դրան կցագրելով մնացած թվանշանները (մեր օրինակում \(92\)-ը), ստանում ենք \(1792\):
 
Սա արդեն քառանիշ թիվ է: Դրա նկատմամբ նույնությամբ կատարում նախորդ քայլերը:
  
5. Ձախից սկսած \(1792\) քառանիշ թվում վերցնում ենք այնքան թվանշան, որ ստացված թիվը լինի \(28\)-ից մեծ: Դա \(179\)-ն է:
 
6. \(179\)-ը բաժանում ենք \(28\)-ի և ստանում ենք քանորդի երկրորդ թվանշանը՝ \(6\)-ը:
 
7. \(28\)-ը բազմապատկում ենք \(6\)-ով և արդյունքը՝ \(168\)-ը ձախից գրում \(1792\)-ի տակ:
 
8. \(179\)-ից հանում ենք ստացված արդյունքը` \(168\)-ը և դրան կցագրելով մնացած թվանշանը (մեր օրինակում \(2\)-ը), ստանում ենք \(112\):
 
Սա արդեն եռանիշ թիվ է:
  
9. \(112\)-ը բաժանելով \(28\)-ի ստանում ենք քանորդի վերջին թվանշանը՝ \(4\)-ը:
 
Քայլերը պիտի աստիճանաբար կատարել այնքան անգամ, մինչև հերթական հանման արդյունքում ստացվի \(0\):
 
Պատասխան՝ 15792:28=564:
Ուշադրություն
Նկատենք, որ առաջին չորս քայլերից հետո սկզբնական \(15792\) հգանիշ թվից մանց \(1792\) քառանիշ թիվը, իսկ հաջորդ նմանատիպ չորս քայլեց հետո մնաց \(112\) եռանիշ թիվը:
 
Այսինքն, քայլերի արդյունքում պակասում են բաժանելիի թվանշանները:
Աղբյուրները
 
Ս. Մկրտչյան, Ս. Իսկանդարյան, Ա. Աբրահամյան, Ռ. Սարգսյան, Մաթեմատիկա 4-րդ դասարան, Զանգակ, 2013