Տեսություն

Մետաղադրամի նետելը
гир.jpg
Դիտարկենք մետաղադրամի նետման պատահական փորձը:
Մետաղադրամն ունի երկու կողմ՝ «զինանիշը» և «թիվը»:
Եթե նետում ենք մետաղադրամը, ապա այս պատահական փորձն ունի երկու հնարավոր ելք՝ կընկնի «զինանիշը», կամ կընկնի «թիվը»:
 
Ենթադրենք դու ուզում ես, որ ընկնի «զինանիշը», իսկ քո ընկերը՝ որ ընկնի «թիվը»:
Դուք կատարում եք 15 նետում: «Զինանիշը» ընկնում է 7 անգամ, իսկ «թիվը՝» 8 անգամ: Հետո դուք կատարում եք 100 նետում: «Զինանիշը» ընկնում է 52 անգամ, իսկ «թիվը՝» 48:
Դուք նկատում եք, որ քո օգտին ընկած ելքերի թիվը շատ չի տարբերվում  ընկերոջդ օգտին ընկած ելքերի թվից:
 
Պարզվում է, որ սա ընդհանուր օրինաչափություն է:
Օրինակ՝ ֆրանսիացի մի փորձարարի կատարած 4040 նետումներից 2048 -ում ընկել է  «զինանիշը», իսկ անգլիացի փորձարարի 24000 նետումներում «զինանիշը» ընկել է 12012 անգամ:
 
Սա նշանակում է, որ «Կընկնի զինանշանը» և «Կընկնի թիվը» պատահույթները հավասարահավանական են՝ երկու հնարավոր ելքերից մեկը նպաստում է առաջին պատահույթին, մյուսը՝ երկրորդին:
Այս դեպքում ասում են, որ երկու պատահույթների  հավանականությունները հավասար են իրար և հավասար են 12 -ի:
Ուշադրություն
Հայտարարում գրված 2-ը ելքերի ընդհանուր թիվն է, իսկ համարիչում գրված 1-ը՝ պատահույթի համար նպաստավոր ելքերի թիվը:
Աղբյուրները
Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան, Մաթեմատիկա 6-րդ դասարան, ՄԱՆՄԱՐ, 2012: