Տեսություն

Թվային ֆունկցիա, տրման եղանակները
Դիցուք \(X\)-ը որևէ թվային բազմություն է: Եթե այդ բազմության յուրաքանչյուր \(x\) թվի որոշակի \(f\) օրենքով համապատասխանության մեջ է դրվում ճիշտ մեկ \(y\) թիվ, ապա ասում են, որ \(X\) բազմության վրա տրված է \(y = f(x)\) ֆունկցիան:  
\(x\) -ը անվանում են անկախ փոփոխական կամ արգումենտ, իսկ \(y\) -ը՝ կախյալ փոփոխական կամ ֆունկցիայի արժեք: \(X\) բազմությունը անվանում են ֆունկցիայի որոշման տիրույթ:
\(y = f(x)\) բանաձևում՝
 
\(x\)-ը անկախ փոփոխականն է, կամ արգումենտը, \(y\)-ը կախյալ փոփոխականն է, կամ ֆունկցիայի արժեքը \(x\) կետում, \(f\)-ը կանոնն է, որով ամեն \(x\) արգումենտի համար գտնվում է ֆունկցիայի \(y\) արժեքը:
 
Ուշադրություն
Ֆունկցիան տալու համար պետք է նկարագրել \(f\) օրենքը (կանոնը, եղանակը), որի օգնությամբ \(X\) բազմության ցանկացած \(x\) -ի համար կարելի է գտնել ֆունկցիայի \(y\) արժեքը:
Օրինակ
Ֆունկցիայի օրինակ է \(x\) և \(y\) փոփոխականների միջև \(y = 2x\) առնչությունը:
 
Այս դեպքում կանոնը հետևյալն է՝ ցանկացած \(x\) թիվ պետք է կրկնապատկել, ստացված կրկնապատիկ թիվը՝ \(y=2x\)-ը կլինի ֆունկցիայի արժեքը \(x\) կետում:
 
Քանի որ ցանկացած թիվ կարելի է կրկնապատկել, ապա այս ֆունկցիան իմաստ ունի ցանկացած \(x\)-ի համար: Սա նշանակում է, որ ֆունկցիայի որոշման տիրույթը՝ \(X \)բազմությունը՝ ամբողջ թվային առանցքն է:
Այս օրինակում ֆունկցիան տրվում է բանաձևի \((y=2x)\) միջոցավ: Գոյություն ունեն \(f \) օրենքը նկարագրելու (ֆունկցիայի տրման) այլ եղանակներ:  
Ֆունկցիայի տրման եղանակները
1. Գրաֆիկական եղանակ: Ֆունկցիան տրվում է գրաֆիկի (դիագրամի, սյունապատկերի) միջոցով:
Եթե ունենք y=f(x),xX ֆունկցիան, և \(xOy\) հարթության վրա նշված են \((x; y)\) տեսքի բոլոր կետերը, որտեղ xX, և y=f(x), ապա այդ կետերի բազմությունը կոչվում է y=f(x),xX ֆունկցիայի գրաֆիկ:
Օրինակ
\(y = kx՝ \)ուղիղ գիծ:  
 
taisne.png
 
2. Անալիտիկ եղանակ: Ֆունկցիան տրվում է բանաձևի միջոցով:
 
y=x2y=|x|
  
3. Աղյուսակային եղանակ: Ֆունկցիան տրվում է աղյուսակի միջոցով:
 
\(x\)\(1\)\(2\)\(3\)\(4\)
\(y\)\(1\)\(4\)\(9\)\(16\)
  
4. Թվազույգերի եղանակ: Ֆունկցիան տրվում է թվազույգերով՝
 
(1;2),(2;4),(3;6)
Աղբյուրները
Ս. Մ. Նիկոլսկի, Մ.Կ. Պոտապով, Ն.Ն. Րեշետնիկով, Ա.Վ. Շեվկին, Հանրահաշիվ, 7-րդ դասարան, Անտարես, 2011: