Տեսություն

МII_03_t(7).jpg     
                 \(4\) երեխա
 
 
orange2.png orange2.png orange2.png orange2.png orange2.png
                                       \(5\) նարինջ
 
\(5\) նարինջը չորս երեխաների միջև կարելի է բաժանել երկու եղանակներով:

Առաջին եղանակ: Յուրաքանչյուր նարինջ հավասար բաժանել երեխաների միջև:
quater.jpg quater.jpg
Այս դեպքում յուրաքանչյուր երեխայի կհասնի \(5\) մաս, որոնցից յուրաքանչյուրը հավասար է ամբողջ նարնջի 14-րդ մասին:
Ուստի յուրաքանչյուր երեխայի կհասնի 54-րդ նարինջ:  

Երկրորդ եղանակ: Սկզբում յուրաքանչյուր երեխայի տալիս են մեկական ամբողջ նարինջ, ապա վերջին նարինջը հավասար բաժանվում է երեխաների միջև: 
16.jpg 
Այս դեպքում յուրաքանչյուր երեխայի կհասնի 1+14=114 նարինջ:
 
Ստանում ենք երկու հավասար թիվ՝ 54=114
Որպեսզի 54-ից գալ 114 գրառմանը, պետք է \(5\)-ը բաժանել \(4\)-ի:
Ստանում ենք թերի քանորդ և մնացորդ: Թերի քանորդը խառը թվի ամբողջ մասն է, իսկ մնացորդը՝ կոտորակային մասի համարիչը: 
Անկանոն կոտորակը խառը թվի տեսքով ներկայացնելու համար պետք է՝

1) համարիչը մնացորդով բաժանել հայտարարի վրա,
2) թերի քանորդը կլինի խառը թվի ամբողջ մասը, 
3) մնացորդը կլինի խառը թվի կոտորակային մասի համարիչը:
Օրինակ
Անջատենք 197 անկանոն կոտորակի ամբողջ մասը:
\(19\)-ը բաժանենք \(7\)-ի: Թերի քանորդը կլինի \(2\)-ը, իսկ մնացորդը՝ \(5\)-ը: 

Ուրեմն՝ 197=257
Խառը թիվը անկանոն կոտորակի տեսքով ներկայացնելու համար պետք է՝

1) բազմապատկել խառը թվի ամբողջ մասը կոտորակային մասի հայտարարով,
2) ստացվածին գումարել կոտորակային մասի համարիչը,
3) ստացված թիվը կլինի անկանոն կոտորակի համարիչը, իսկ հայտարարը կմնա անփոփոխ:
Օրինակ
1023 խառը թիվը ներկայացնենք անկանոն կոտորակի տեսքով:
Ամբողջ մասը բազմապատկենք կոտորակային մասի հայտարարով՝ \(10·3=30 \)
\( \) 
Ստացվածին գումարենք կոտորակային մասի համարիչը՝ \(30+2=32 \)
\( \) 
\(32\)-ը անկանոն կոտորակի համարիչն է, իսկ հայտարարը մնում է նույնը՝ \(3 \)
\( \) 
1023=103+23=323
Աղբյուրները
Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան, Մաթեմատիկա 5-րդ դասարան, Մակմիլան-Արմենիա, 2006: