Տեսություն

Բազմանդամները լայնորեն կիրառվում են տարբեր գործընթացներ նկարագրելու հարցում, որոնց իրականացումը կախված է մի քանի փոփոխական մեծություններից:
Տեղադրելով այդ փոփոխականների փոխարեն որոշակի թվեր, հնարավոր է դառնում գործընթացները նկարագրելու խնդիրները բերել համապատասխան բազմանդամների արժեքները գտնելու գործին:  
Օրինակ
Խնդիր 1:
Մարդկանց արյունատար համակարգում հակամանրէների խտությունը հաշվառվում է արյան ընդհանուր քանակի միլիոներորդ մասերով: Այն կախված է դեղամիջոցն ընդունելուց հետո անցած \(t\) ժամանակից: Հակամանրէների \(k\) խտության կախվածությունը \(t\) ժամանակից նկարագրվում է հետևյալ բազմանդամով՝  k=0,05t2+2t+2:
Պարզենք մարդու օրգանիզմում հակամանրէների խտությունը դեղամիջոցն ընդունելուց \(2\) ժամ անց:
 
Լուծում:
Տրված հարցին պատասխանելու համար, պետք է հաշվել k=0,05t2+2t+2 բազմանդամի արժեքը \(t=2\) դեպքում:
 
1. Բազմանդամում \(t\) -ի փոխարեն տեղադրենք \(2\)`
 
k=0,05t2+2t+2=0,0522+22+2:
 
2. Հաշվելով արտահայտության արժեքը՝ ստանում ենք պատասխանը՝
 
0,0522+22+2=0,054+4+2=0,2+4+2+=5,8:
 
Պատասխան՝ հակամանրէների խտությունը դեղամիջոցն ընդունելուց \(2\) ժամ անց հավասար է մարդու արյան ընդհանուր քանակի \(5,8\) միլիոներորդ մասին:  
 
Խնդիր 2:
Կիլոկալորիաների միջին քանակը, որը մեկ օրում պետք է ծախսի m կգ զանգվածով և g սմ հասակով v տարեկան տղամարդը կարելի է նկարագրել հետևյալ բազմանդամով՝   19,18m+7g9,25v+92,4:
 
Հաշվենք, թե օրական միջինում քանի կիլոկալորիա պետք է ծախսի դպրոցի \(55\) տարեկան տնօրենը, եթե նա կշռում է \(97\)կգ և ունի \(185\) սմ հասակ:    
 
Լուծում:
Տրված հարցին պատասխանելու համար, պետք է հաշվել 19,18m+7g9,25v+92,4 բազմանդամի արժեքը, եթե \(m = 97\), \(g = 185, v = 55\):
 
1. Տրված բազմանդամում m-ի, g-ի և v-ի փոխարեն տեղադրենք համապատասխան արժեքները՝  \(m = 97, g = 185, v = 55\)`
19,18m+7g9,25v+92,4=19,1897+71859,2555+92,4
2. Հաշվելով արտահայտության արժեքը՝ ստանում ենք պատասխանը՝
19,1897+71859,2555+92,4=1860,46+1295508,75+92,4=2739,11
Պատասխան՝ դպրոցի տնօրենը օրական միջինում պետք է ծախսի \(2739\) կիլոկալորիա:
Աղբյուրները
Ս. Մ. Նիկոլսկի, Մ.Կ. Պոտապով, Ն.Ն. Րեշետնիկով, Ա.Վ. Շեվկին, Հանրահաշիվ, 7-րդ դասարան, Անտարես, 2011: