Տեսություն

Խնդիրների լուծում բազմանդամների արժեքները հաշվելու միջոցով
Բազմանդամները լայնորեն կիրառվում են տարբեր գործընթացներ նկարագրելու հարցում, որոնց իրականացումը կախված է մի քանի փոփոխական մեծություններից:
 
Տեղադրելով այդ փոփոխականների փոխարեն որոշակի թվեր, հնարավոր է դառնում գործընթացները նկարագրելու խնդիրները բերել համապատասխան բազմանդամների արժեքները գտնելու գործին:  
Օրինակ
Խնդիր 1:
 
Մարդկանց արյունատար համակարգում հակամանրէների խտությունը հաշվառվում է արյան ընդհանուր քանակի միլիոներորդ մասերով: Այն կախված է դեղամիջոցն ընդունելուց հետո անցած \(t\) ժամանակից: Հակամանրէների \(k\) խտության կախվածությունը \(t\) ժամանակից նկարագրվում է հետևյալ բազմանդամով՝ k=0,05t2+2t+2:
Պարզենք մարդու օրգանիզմում հակամանրէների խտությունը դեղամիջոցն ընդունելուց \(2\) ժամ անց:
 
Լուծում:
Տրված հարցին պատասխանելու համար, պետք է հաշվել k=0,05t2+2t+2 բազմանդամի արժեքը \(t=2\) դեպքում:
 
1. Բազմանդամում \(t\) -ի փոխարեն տեղադրենք \(2\)`
 
k=0,05t2+2t+2=0,0522+22+2
 
2. Հաշվելով արտահայտության արժեքը՝ ստանում ենք պատասխանը՝
 
0,0522+22+2=0,054+4+2=0,2+4+2+=5,8
 
Պատասխան՝ հակամանրէների խտությունը դեղամիջոցն ընդունելուց \(2\) ժամ անց հավասար է մարդու արյան ընդհանուր քանակի \(5,8\) միլիոներորդ մասին:  
 
Խնդիր 2:
  
Կիլոկալորիաների միջին քանակը, որը մեկ օրում պետք է ծախսի \(m \)կգ զանգվածով և \(g\) սմ հասակով \(v\) տարեկան տղամարդը կարելի է նկարագրել հետևյալ բազմանդամով՝ 19,18m+7g9,25v+92,4:
 
Հաշվենք, թե օրական միջինում քանի կիլոկալորիա պետք է ծախսի դպրոցի \(55\) տարեկան տնօրենը, եթե նա կշռում է \(97\)կգ և ունի \(185\) սմ հասակ:    
 
Լուծում:
Տրված հարցին պատասխանելու համար, պետք է հաշվել 19,18m+7g9,25v+92,4 բազմանդամի արժեքը, եթե \(m = 97\), \(g = 185, v = 55\):
 
1. Տրված բազմանդամում \(m\)-ի, \(g\)-ի և \(v\)-ի փոխարեն տեղադրենք համապատասխան արժեքները՝ \(m = 97, g = 185, v = 55\)`
 
19,18m+7g9,25v+92,4=19,1897+71859,2555+92,4
 
2. Հաշվելով արտահայտության արժեքը՝ ստանում ենք պատասխանը՝
 
19,1897+71859,2555+92,4=1860,46+1295508,75+92,4=2739,11
 
Պատասխան՝ դպրոցի տնօրենը օրական միջինում պետք է ծախսի \(2739\) կիլոկալորիա:
Աղբյուրները
Ս. Մ. Նիկոլսկի, Մ.Կ. Պոտապով, Ն.Ն. Րեշետնիկով, Ա.Վ. Շեվկին, Հանրահաշիվ, 7-րդ դասարան, Անտարես, 2011: