ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Ծաղիկ, պտուղ, սերմ
Ծաղիկը բույսի օրգան է, որը կարճացած և ձևափոխված ընձյուղ է:
Ծաղիկը բույսի սեռական օրգանն է, որը նախատեսված է սեռական բազմացման համար:
red-blossom.jpg
 
Ծաղկից առաջանում են բույսի պտուղները և սերմերը:
Պտուղը սեռական բազմացման հետևանքով առաջացող օրգան է, որը պարունակում է սերմեր:
Սերմերով բույսը տարածվում է բնության մեջ և բազմանում:
3403_1.jpg
  
Ցողունին ծաղիկը միանում է ծաղկակոթով: Ծաղկակոթին հաջորդում է ծաղկակալը: Ծաղկակալի վրա են դասավորված ծաղկի բոլոր մասերը:
Արտաքինից մեզ համար տեսանելի է ծաղկի ծաղկապատը: Ծաղկապատը կազմված է բաժակաթերթերից և պսակաթերթերից: Բաժակաթերթերը կանաչ են և միասին կազմում են բաժակ:
Պսակաթերթերը ծաղկի գույնզգույն, վառվռուն թերթիկներն են, որոնք միասին կազմում են պսակ:
Ծաղկի ներսում գտնվում են նրա սեռական օրգանները:
 
685px-Rose_hip_02_ies.jpg 
 
Մի շարք բույսերում ծաղիկները խմբերով դասավորված են ցողունի վրա` առաջացնելով ծաղկաբույլեր:
Օրինակ
Կաղամբը, եղրևանին, ակացիան, ալոճենին, աստղածաղիկը, երեքնուկը, եղրևանի:
img_2643.jpg
 
Սեռական բազմացումից հետո ծաղկի առանձին մասերից ձևավորվում է պտուղը:
Տերևներից պտղի մեջ հոսում են սննդանյութեր, որի շնորհիվ պտուղը հասունանում է: Պտուղը պաշտպանում է սերմերը անբարենպաստ եղանակից և նպաստում դրանց տարածմանը: Պտուղները լինում են շատ տարբեր` գույնով, ձևով, չափով, համով, ուտելի և ոչ ուտելի:
 
Պտուղները լինում են.
 
ա. Չոր` կաղին, արջընկույզ, ընկույզ և այլն:
 
բ. Հյութալի` սալոր, խնձոր, տանձ և այլն:
 
գ. Հատապտուղ` հաղարջ, ազնվամորի, պոմիդոր և այլն:
  
դ. Կորիզապտուղ` բալ, դեղձ, ծիրան և այլն:
 
ե. Հատիկ` գարի, ցորեն, եգիպտացորեն և այլն:
 
զ. Ունդ` լոբի, ոլոռ, բակլա և այլն:
 
է. Տուփիկ` բամբակը, վուշը, կակաչը:
 
0005NH9JHP6NQTX9-C122-F4.jpg 
 
Հաճախ սերմերը շատ հեռու են ընկնում այն բույսերից, որոնց վրա նրանք հասունացել են: Դա բացատրվում է նրանով, որ պտուղները և նրանցում եղած սերմերը տարածվում են`
  • քամու միջոցով
  • ինքնացրմամբ
  • միջատների և կենդանիների շնորհիվ
  • մարդու միջամտությամբ
Այն պտուղները, որոնք պարունակում են արժեքավոր նյութեր սնունդ են հանդիսանում մարդու համար: Տվյալ բույսերը կոչվում են պտղատու բույսեր: Մարդը հատուկ աճեցնում և խնամում է այդ բույսերը, որպեսզի ստանա դրանց արժեքավոր պտուղները:
 
Սերմից հողում ծլում, աճում և զարգանում է նոր բույս:
 
semena_ukraine.jpg
Սերմը իր մեջ պարունակում է ապագա բույսի կենդանի սաղմը:
Սերմերում ևս կուտակվում են սննդարար նյութեր, որոնք անհրաժեշտ են սերմի սաղմին ծլելու և աճելու համար:
Օրինակ
Մեզ լավ ծանոթ ցորենի, եգիտացորենի չոր սերմերը հարուստ են սննդանյութերով: Այդ պատճառով մարդը դրանք օգտագործում է որպես սննդատեսակ:
Սերմերը միմյանցից տարբերվում են ձևով, չափով, գույնով, տարածման եղանակով:
Աղբյուրները
Բնագիտություն -6: Հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք/ Է. Ղազարյան, Ա. Թռչունյան, Գ. Մելիքյան, Հ.Խաչատրյան.–Եր.: Աստղիկ գրատուն, 2013թ., էջ 106-108
Բնագիտություն- 6: Հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք/ Գ. Պետրոսյան, Լ. Գրիգորյան , Ա.Կարապետյան,Գ.Ալեքսանյան, Երևան -2013, ԶԱՆԳԱԿ  հրատարակչություն, էջ 107-109
https://libreshot.com/wp-content/uploads/2014/06/red-blossom.jpg
https://dic.academic.ru/pictures/wiki/files/73/Illustration_Lilium_martagon0_clean.jpg
https://i.pinimg.com/736x/4d/8f/44/4d8f44189b1da29aed5aabe0810f3a29--rosehip-oil-facial-oil.jpg
http://bestfons.ru/_ph/19/801645864.jpg
https://www.healthylifestylesliving.com/wp-content/uploads/2017/03/10-essential-rules-of-healthy-living-post-image.jpg
http://vladam-seeds.com.ua/media/wysiwyg/pages/blog/semena_ukraine.jpg