ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Ուղիղ պրիզմայի մակերևույթի մակերեսի հաշվման հիմնական բանաձևերը
Այս նկարներում ցուցադրված են ուղիղ պրիզմաներ՝ առաջինը եռանկյուն, իսկ երկրորդը՝ քառանկյուն:
 
Trijst_pr.png          Psk_taisns_dim_diag.png
 
Ուղիղ պրիզմայի բոլոր կողմնային նիստերը ուղղանկյուններ են, հետևաբար, նրա կողմնային մակերևույթի մակերեսը հավասար է այդ ուղղանկյունների մակերեսների գումարին:
 
1. Ուղիղ պրիզմայի կողմնային մակերևույթի մակերեսը հաշվում են Sկողմն=PհիմքH բանաձևով, որտեղ \(H\)-ը կողմնային կողն է, իսկ Pհիմք-ը՝ հիմքի պարագիծը:
Այսպիսով, ուղիղ պրիզմայի կողմնային մակերևույթի մակերեսը հավասար է նրա հիմքի պարագծի և կողմնային կողի արտադրյալին:
Թեք պրիզմաների համար յուրաքանչյուր նիստի մակերեսը պետք է հաշվել առանձին:
 
2. Պրիզմայի լրիվ մակերևույթի մակերեսը հաշվում են Sլրիվ=2Sհիմք+Sկողմն բանաձևով:
Պրիզմայի լրիվ մակերևույթի մակերեսը հավասար է նրա երկու հիմքերի և բոլոր կողմնային նիստերի մակերեսների գումարին:
Այս բանաձևը ճիշտ է բոլոր պրիզմաների համար:
 
Բերված բանաձևերը ճիշտ են պրիզմաների բոլոր տարատեսակների համար, մասնավորապես՝ զուգահեռանիստերի, ուղղանկյունանիստերի և խորանարդների համար: 
Կանոնավոր բուրգի մակերևույթի մակերեսի հաշվման հիմնական բանաձևերը
 
Այս նկարներում ցուցադրված են կանոնավոր բուրգեր՝ առաջինը քառանկյուն, իսկ երկրորդը՝ եռանկյուն:
 
Reg_cetrst_piram.png          Tetraedrs.png
 
Առաջին նկարում ցուցադրված քառանկյուն բուրգի \(DKC\) նիստում \(K\) գագաթից տարված է \(KN\) բարձրությունը \(DC\) կողին: 
Բուրգի կողմնային նիստի բարձրությունը, որը տարված է բուրգի գագաթից դեպի հիմքի կողը, կոչվում է հարթագիծ:
Կանոնավոր բուրգի բոլոր կողմնային նիստերը հավասարասրուն եռանկյուններ են, հետևաբար, նրա կողմնային մակերևույթի մակերեսը հավասար է այդ եռանկյունների մակերեսների գումարին:
1. Կանոնավոր բուրգի կողմնային մակերևույթի մակերեսը հաշվում են Sկողմն=Pհիմքh2 բանաձևով, որտեղ \(h\)-ը հարթագիծն է, իսկ Pհիմք-ը՝ հիմքի պարագիծը: 
Այսպիսով, կանոնավոր բուրգի կողմնային մակերևույթի մակերեսը հավասար է նրա հիմքի պարագծի և հարթագծի արտադրյալի կեսին:
Ոչ կանոնավոր բուրգերի յուրաքանչյուր նիստի մակերեսը պետք է հաշվել առանձին:
 
2. Բուրգի լրիվ մակերևույթի մակերեսը հաշվում ենք Sլրիվ=Sհիմք+Sկողմն բանաձևով:
Բուրգի լրիվ մակերևույթի մակերեսը հավասար է նրա հիմքի և բոլոր կողմնային նիստերի մակերեսների գումարին:
Այս բանաձևը ճիշտ է ոչ միայն կանոնավոր, այլ բոլոր բուրգերի համար:
Աղբյուրները
Լ.Ս. Աթանասյան, Վ.Ֆ. Բուտուզով, Ս.Բ. Կադոմցև, Է.Գ. Պոզնյակ, Ի.Ի..Յուդինա: Երկրաչափություն 8-րդ դասարան, Երևան, "Զանգակ 97", 2007: