ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Կոորդինատային հարթություն
Իրական կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում պահանջվող օբյեկտի դիրքը ճշգրիտ նկարագրելու համար մենք օգտագործում ենք երկու թիվ (կամ այլ նշաններ):
 
Կինոթատրոնում հանդիսատեսի տեղը նկարագրվում է շարքի և նստատեղի համարով:  
 
կինօ.png
 
Շախմատի տախտակի վրա խաղաքարերի դիրքը նկարագրվում է շարքի և սյունակի համարներով:
 
222304342e5ee8.jpg
 
Ցանկացած քարտեզ (կամ գլոբուս) բաժանված է քառակուսիների, և շախմատի տախտակի պես յուրաքանչյուր քառակուսի նկարագրվում է երկու թվով:
 
topmap.gif 1287613444_globus.jpg
 
Համակարգչի էկրանի յուրաքանչյուր կետը տրվում է երկու թվերով:
 
IC56760.gif
Կոորդինատային համակարգ
200px-Descartes.jpg
 
Դեռ \(XVII\)-րդ դարում ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Ռենե Դեկարտը \((1596 - 1650)\) հարթության վրա կետի դիրքը նկարագրելու համար առաջարկեց երկու կոորդինատների մեթոդը: Այդ պատճառով կոորդինատային համակարգը կոչվում է նրա անունով:
 
Դեկարտյան կոորդինատային համակարգը բաղկացած է.
 
1. Երկու փոխուղղահայաց ուղիղներից, որոնց վրա նշված են թվերի աճման ուղղությունները: Հորիզոնական ուղիղը կոչվում է \(Ox\) կամ աբսցիսների առանցք: Ուղղահայաց ուղիղը կոչվում է \(Oy\) կամ օրդինատների առանցք:  
 
2. Ուղիղների հատման կետը կոչվում է կոորդինատային համակարգի սկզբնակետ: Սովորաբար այն նշանակում են \(O\) տառով:
 
3. Յուրաքանչյուր ուղղի վրա նշված է միավոր երկարությամբ հատված:
 
Koord_plne_punkts.png
 
Հարթության յուրաքանչյուր կետի համար գտնում են երկու կոորդինատ՝ \(x\)-ը և \(y\)-ը (աբսցիսը և օրդինատը) և գրում այսպես՝ AxA;yA:
  
Վերևի նկարի վրա ցուցադրված է A2;4 կետը: \(A\) կետի աբսցիսը հավասար է \(2\)-ի, իսկ օրդինատը՝ \(4\)-ի:
  
Եթե հարթության վրա տրված է կոորդինատային համակարգ, ապա հարթությունը կոչվում է կոորդինատային հարթություն:
  
Կոորդինատային առանցքները հարթությունը բաժանում են \(4\) մասերի, որոնք կոչվում են քառորդներ:
  
\(I\)-ին քառորդում են գտնվում աբսցիսների և օրդինատների առանցքների դրական մասերը:
  
\(II\)-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի բացասական և օրդինատների առանցքի դրական մասերը:
  
\(III\)-րդ քառորդում են աբսցիսների և օրդինատների առանցքների բացասական մասերը:
  
\(IV\)-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի դրական և օրդինատների առանցքի բացասական մասերը:
  
Koord_plne_kv.png
Աղբյուրները
Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան, Մաթեմատիկա 6-րդ դասարան, ՄԱՆՄԱՐ, 2012: