ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Ատոմային օրբիտալների հիբրիդացում
Հիբրիդացումը որոշ օրբիտալների ձևի փոփոխությունն է, որը կատարվում է կովալենտային կապի առաջացման ժամանակ՝ օրբիտալների առավելագույն փոխծածկում ապահովելու համար:
Հիբրիդային օրբիտալն ունի ոչ համաչափ մարզագնդի տեսք: Էլեկտրոնային ամպի չափերը միջուկի մի կողմում ավելի մեծ են, քան մյուս կողմում:
 
153.jpg
 
Ուշադրություն
Գոյացող հիբրիդային օրբիտալների թիվը նույնքան է, ինչ հիբրիդացմանը մասնակցող օրբիտալների թիվը:
Առկա ծրագրում դիտարկվում է երկրորդ պարբերության տարրերի՝ բերիլիում, բոր, ածխածին, ազոտ և թթվածին հնարավոր հիբրիդային վիճակները:
 
Screenshot_2.png
 
Բերիլիումի ատոմը, կովալենտային կապեր առաջացնելուց անմիջապես առաջ՝ կլանելով էներգիա, անցնում է գրգռված վիճակի, որին հետևում է sp հիբրիդացումը:
 
image557.jpg 
 
s + p.jpg
 
 
Նույն ձևով բորի ատոմը ենթարկվում է sp2 հիբրիդացման:
 
 
Image49.gif
 
hello_html_148f0584.png   sp2.jpg
 
 
Ածխածնի ատոմին բնորոշ է առավելագույն՝ sp3 հիբրիդացումը:
 
 
153.jpg    sp3.jpg     
 
Ածխածնի ատոմին բնորոշ են նաև sp (ալկին) և sp2 (ալկեն) հիբրիդային վիճակները:
 
Ազոտի և թթվածնի ատոմներում վալենտային էլեկտրոնների ապազույգման հնարավորություն չկա, թե՛ ազոտի, թե՛ թթվածնի ատոմները ենթարկվում են sp3 հիբրիդացման՝ չորսական օրբիտալներով՝ հինգ և վեց էլեկտրոնների մասնակցությամբ:
 
hybridization10.png    hybridization10 — копия.png 
 
Մեկ էլեկտրոն ունեցող հիբրիդային օրբիտալների և ջրածնի ատոմների \(s\) օրբիտալների փոխծածկով առաջանում են ամոնիակի և ջրի մոլեկուլները:
 
f10-9_the_n_atom_in_nh3.jpg    image195.png
Աղբյուրները
Ա․ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ, Լ․ ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Քիմիա-10, Երևան-2010