ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Ըղձական եղանակ
Ըղձական եղանակն ունի երկու ժամանակաձև՝ ըղձական ապառնի և ըղձական անցյալ:
Ըղձական ապառնին  ցույց է տալիս կատարելի գործողության իղձ, ցանկություն:
Ե խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով
եմ, ես, ի, ենք,եք, են  դիմային վերջավորությունները՝ երգեմ:
 
Ա  խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով
ամ, աս, ա, անք, աք, ան դիմային վերջավորությունները՝ խաղամ:
Ըղձական անցյալը ցույց է տալիս անցյալում կատարելի գործողության իղձ, ցանկություն:
Ե խոնարհման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով
եի, եիր, եր, եինք, եիք, եին դիմային վերջավորությունները՝ երգեի:
 
Ա  խոնարհման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով
այի, այիր, ար, այինք, այիք,ային դիմային վերջավորությունները՝ խաղայի:
 
Ժխտական խոնարհման դեպքում չ-ն դրվում է բայաձևի սկզբից` չերգեմ, չխաղայի:
Ենթադրական եղանակ
Ենթադրական եղանակն ունի երկու ժամանակաձև՝ ենթադրական ապառնի և ենթադրական անցյալ:
Ենթադրական ապառնին  ցույց է տալիս խոսելու պահից հետո պայմանով, երբեմն ենթադրաբար կատարելի գործողություն:
Ենթադրական ապառնին կազմվում է ըղձական ապառնիի ձևերի սկզբում ավելացնելով կ եղանակիչը՝ կերգեմ, կխաղամ:
Ենթադրական անցյալը  ցույց է տալիս մի անցյալ ժամանակում պայմանով, երբեմն ենթադրաբար կատարելի գործողություն:
Ենթադրական անցյալը կազմվում է ըղձական անցյալի ձևերի սկզբում ավելացնելով կ եղանակիչը՝ կերգեի, կխաղայի:
  
Ուշադրություն
Ենթադրական եղանակի ժխտական ձևերը կազմվում են ժխտական դերբայով և օժանդակ բայի ներկայի ու անցյալի ձևերով՝ չեմ երգի, չեմ խաղա, չէի երգի, չէի խաղա:
Ժխտական դերբայն արտահայտում է կատարելի գործողություն, որը ժխտվում է օժանդակ բայի ժխտական ձևերով:
Տարբեր խոնարհման բայերի դեպքում ունենում է տարբեր վերջավորություններ, այսպես՝
• ե խոնարհման բայերի ժխտական դերբայը կազմվում է անորոշ դերբայի ել վերջավորությունը փոխելով ի-ով. անորոշը՝ երգել, ժխտականը՝ երգի,
• ա խոնարհման բայերի ժխտական դերբայը կազմվում է անորոշ դերբայի ալ վերջավորության վերջին լ-ն դուրս գցելով. անորոշը՝ խաղալ, ժխտականը՝ խաղա:

 
Ուշադրություն
Ենթադրական եղանակի դրական ձևերը պարզ դիմավոր ձևեր են, ժխտականները՝ բաղադրյալ:
Հարկադրական եղանակ
Հարկադրական եղանակն ունի երկու ժամանակաձև՝ հարկադրական ապառնի և հարկադրական անցյալ:
Հարկադրական ապառնին ցույց է տալիս խոսելու պահից հետո հարկադրաբար, անհրաժեշտաբար կատարելի գործողություն:
Հարկադրական ապառնին կազմվում է ըղձական ապառնիի ձևերից առաջ ավելացնելով պիտի կամ պետք է  եղանակիչները՝ պիտի երգեմ, պետք է երգեմ, պիտի խաղամ, պետք է խաղամ:
Հարկադրական անցյալը ցույց է տալիս մի անցյալ ժամանակում հարկադրաբար, անհրաժեշտաբար կատարելի գործողություն:
Հարկադրական անցյալը կազմվում է ըղձական անցյալի ձևերից առաջ ավելացնելով պիտի կամ պետք է եղանակիչները՝ պիտի երգեի, պետք է երգեի, պիտի խաղայի, պետք է խաղայի:
Հարկադրական եղանակի ժխտական ձևերը կազմվում են պիտի կամ պետք է եղանակիչներից առաջ ավելացնելով չ ժխտական մասնիկը՝
Օրինակ
չպիտի երգեմ, չպետք է երգեմ, չպիտի խաղամ, չպետք է խաղամ, չպիտի երգեի, չպետք է երգեի, չպիտի խաղայի, չպետք է խաղայի:
Ուշադրություն
Հարկադրական եղանակի և՛ դրական, և՛ ժխտական ձևերը պարզ դիմավոր ձևեր են, թեև բացի բայից իրենց կազմության մեջ ունեն պիտի կամ պետք է եղանակիչները, քանի որ խոնարհման ժամանակ դրանք մնում են անփոփոխ, խոնարհվում է միայն բայը:
Ուշադրություն
Եթե պիտի  կամ պետք է եղանակիչները  հանդես են գալիս անորոշ դերբայի հետ, օրինակ՝ պիտի գնալ, ապա այդ կառույցը հարկադրական եղանակ չէ: