ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Մեծությունների չափումը
Մենք արդեն գիտենք, թե ինչպես են չափում երկարությունները, մակերեսները, զանգվածները, արագությունները: Հիշենք, օրինակ, թե ինչպես են չափում հատվածի երկարությունը:
 
Առաջին հերթին պետք է ունենալ չափման միավորն ու գործիքը:
 
images.jpg
 
Վերցնենք 1 սմ բաժանումներով քանոն և նրա միջոցով փորձենք չափել AB հատվածի երկարությունը:
 
hat.png
 
Տեսնում ենք, որ AB հատվածի երկարությունը մեծ է 7 սմ-ից և փոքր է 8 սմ-ից:
 
Եթե համարենք, որ
 
1. AB=7 սմ, ապա մենք հաշված կլինենք հատվածի երկարության մոտավոր արժեքը պակասորդով:
 
2. AB=8 սմ, ապա մենք հաշված կլինենք հատվածի երկարության մոտավոր արժեքը հավելուրդով:
 
Այս դեպքում ասում են, որ 7 սմ-ը և 8 սմ-ը հատվածի մոտավոր արժեքներն են 1 սմ-ի ճշգրտությամբ:
 
Ուշադրություն
AB հատվածի երկարության ճշգրիտ և մոտավոր արժեքների տարբերությունը չի կարող 1 սմ-ից ավելի լինել:
Ինչպե՞ս կարելի է մեծացնել չափումների ճշգրտությունը:
 
Պետք է մանրացնել չափման սանդղակը, այսինքն՝ փոքրացնել չափման միավորը:
 
цирк.png
 
Օրինակ՝ եթե AB հատվածի երկարությունը չափեինք միլիմետրերով, ապա կստանայինք հատվածի երկարության ճշգրիտ արժեքը՝ 73 մմ:
Մեծության ճշգրիտ և մոտավոր արժեքների տարբերությունը կոչվում է չափման սխալանք:
Օրինակ՝ եթե համարում ենք, որ AB=7 սմ, ապա մեր չափման սխալանքը կլինի՝ 7370=3 մմ:
 
Իսկ եթե համարել, որ AB=8 սմ, ապա սխալանքը կլինի՝ 8073=7 մմ:
 
Տեսնում ենք, որ առաջին չափումն ավելի ճշգրիտ է:
 
Դիտարկենք երկարության չափման մեկ այլ օրինակ:
Օրինակ
Դիցուք հեռավորությունը երկու քաղաքների միջև \(7980\) կմ է:
 
Համարելով, որ հեռավորությունը քաղաքների միջև \(8000\) կմ է, մենք կստանանք մոտավոր արժեք հավելուրդով և թույլ տված կլինենք 80007980=20 կմ սխալանք:
 
Իսկ եթե համարենք, որ հեռավորությունը քաղաքների միջև \(7900\) կմ է, մենք կստանանք մոտավոր արժեք պակասորդով և թույլ տված կլինենք ավելի մեծ սխալանք՝ 79807900=80 կմ:
Մոտավոր հաշվարկի դեպքում օգտագործում են հետևյալ գրելաձևը՝ 79808000
Աղբյուրները
Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան, Մաթեմատիկա 6-րդ դասարան, ՄԱՆՄԱՐ, 2012: