ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Արյան շարժումն անոթներով
Սրտի ձախ փորոքի կծկման հետևանքով արյունը լցվում է աորտա և նրանում առաջանում է արյան բարձր ճնշում, որը մազանոթներում աստիճանաբար նվազում է: Արյան շրջանառության սկզբնամասի և վերջնամասի միջև եղած ճնշումների տարբերության շնորհիվ արյունը շարժվում է բարձր ճնշման տեղամասից դեպի ցածրը:
 
Տեսանկարում կարմիր գույնով նշված է արյան շրջանառության մեծ շրջանը, իսկ կապույտով՝ փոքրը:
 
eFfjHGe.gif
 
Արյունը աորտա է մտնում առանձին բաժիններով, բայց նրա հետագա հոսքն անոթներում անընդհատ է: Դա պայմանավորված է զարկերակային անոթների պատերի առաձգականությամբ և արյան հոսքի մեծ դիմադրությամբ:
 
shutterstock_535170709.jpg
 
Ուշադրություն
Արյան հոսքի ամենամեծ արագությունը դիտվում է աորտայում՝ մոտ \(0,5\) մ/վրկ: Արյան հոսքի արագությունը մազանոթներում կազմում է \(0,5\) մմ/վրկ (մոտ \(1000\) անգամ փոքր, քան աորտայում):
Արյան հոսքի արագության այդպիսի նվազումը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մազանոթների լուսանցքների ընդհանուր մակերեսի գումարը \(500-600\) անգամ գերազանցում է աորտայի լուսանցքի մակերեսը:
 
Մազանոթներում արյան դանդաղ հոսքը նպաստում է նրանց պատերից սննդանյութերի և թթվածնի տեղափոխությանը դեպի բջիջներ և հակառակը՝ ածխաթթու գազի ու նյութափոխանակության արգասիքների անցմանը հյուսվածքային հեղուկից մազանոթների մեջ:
 
Արյան հոսքի արագությունը երակներում գնալով մեծանում է, որովհետև երակների լուսանցքների ընդհանուր գումարային մակերեսը փոքր է, քան մազանոթներինը: Փաստորեն, այդ դեպքում արյունը լայն հունից շարժվում է դեպի ավելի փոքր լուսածերպերով անոթներ՝ սիներակներ:
 
Ուշադրություն
Երակներում արյան միակողմանի շարժմանը նպաստում են նրանցում գտնվող կիսալուսնաձև փականները:
Մեծ քանակությամբ շաքար պարունակող, ինչպես նաև արագ պատրաստվող սնունդը \((\)\(fast\) \(food\)\()\) կարող է սրտանոթային համակարգի խնդիրներ առաջացնել: Խոլեստերինը կարող է կուտակվել արյունատար անոթների պատերին ու սրտի վրա ավելորդ ծանրաբեռնվածություն ստեղծել: Ժամանակակից բժշկությանը հաջողվել է զանազան մեթոդներով վերացնել այդպիսի խնդիրները:
 
Բժշկական միջամտությունների մասին առավել մանրամասն պատկերացում կազմելու համար դիտեք տեսանյութը՝
 
Աղբյուրները
Ս.Հ.Սիսակյան,Տ.Վ.Թանգամյան,Գ.Ի.Միրզոյան,«Կենսաբանություն. Մարդ:»:Երևան, Տիգրան Մեծ 2014
Ս.մինասյան, Ծ.Ադամյան, Հ.Հովհաննիսյան «Կենսաբանություն. Մարդ»:Երևան,Մակմիլան Արմենիա 2000