ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Վարքի ռեֆլեքսային տեսություն
Բարձրագույն նյարդային գործունեությունը գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևում ընթացող, միմյանց հետ փոխադարձաբար կապված բազմաթիվ նյարդային գործընթացների ամբողջությունն է:
 
Բարձրագույն նյարդային գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվել են ռուս խոշոր գիտնականներ Ի.Մ. Սեչենովը և Ի.Պ. Պավլովը:
 
Օրգանիզմի բոլոր օրգանները և համակարգերը միավորող ու կարգավորող նյարդային համակարգի գործունեությունը Պավլովն անվանել է ցածրագույն նյարդային գործունեություն:
 
Վարքը շրջապատող միջավայրի հետ օրգանիզմի փոխազդեցության արդյունքն է: Վարքի ձևավորման գլխավոր դերը պատկանում է բարձրագույն նյարդային համակարգի ռեֆլեքսային գործունեությանը:
 
Պավլովը ռեֆլեքսները բաժանել է \(2\) խմբի` ոչ պայմանական և պայմանական:
Ոչ պայմանական ռեֆլեքսները օրգանիզմի մշտական պատասխանն են արտաքին և ներքին որոշակի գրգռիչներին: Դրանք բնածին են, ժառանգվում են ծնողներից և պահպանվում են ամբողջ կյանքում:
Презентация1.jpg
 
Շրջակա միջավայրի մշտապես փոփոխվող պայմաններում օրգանիզմի հարմարումը ոչ պայմանական ռեֆլեքսներով հնարավոր չէ: Կյանքի որոշակի պայմաններում առաջանում են բազմաթիվ նոր ռեֆլեքսներ, որոնք առաջին անգամ շների վրա ուսումնասիրել է Պավլովն ու անվանել պայմանական ռեֆլեքսներ:
Այն ռեֆլեքսները, որոնք ձեռք են բերվում կյանքի ընթացքում և առաջանում են անտարբեր գրգռիչները ոչ պայմանական գրգռիչներով զուգակցելու հետևանքով, կոչվում են պայմանական ռեֆլեքսներ:
Օրինակ, եթե ծծկեր երեխային մայրը սկսում է կերակրել արհեստական սննդով լցված շշով, ապա երեխայի մոտ մշակվում է պայմանական ռեֆլեքս շշի նկատմամբ: Շիշը տեսնելիս նա անհանգիստ շարժումներ է կատարում, շրթունքները շարժում է մինչև բռնի շիշը և սկսի ծծել: Երեխայի պահանջմունքը բավարարվում է:
 
Այս ռեֆլեքսի մշակման համար անհրաժեշտ է \(3\) պայման.
 
1. Կենսաբանական պահանջ (քաղցի կամ ծարավի զգացում),
2. Արտաքին գրգռիչ (ծծակով շիշ),
3. Պայմանական և ոչ պայմանական գրգռիչների զուգակցում:
 
Պայմանական ռեֆլեքսների առաջացման և ամրապնդման ժամանակ մեծ կիսագնդերի կեղևում միաժամանակ գրգռված են երկու կենտրոններ, որոնցից մեկը անտարբեր գրգռիչի ընկալման կենտրոնն է, իսկ մյուսը՝ ոչ պայմանական գրգռիչի: Դրանց միջև առաջանում է ժամանակավոր կապ, որի արդյունքում նախկինում անտարբեր գրգռիչը դառնում է պայմանական գրգռիչ: Դրանից հետո միայն պայմանական գրգռիչի ազդեցությունը բերում է պատասխան ռեակցիայի: Այսպիսով, պայմանական ռեֆլեքսների աղեղներն անցնում են մեծ կիսագնդերի կեղևով:
Աղբյուրները
Ս.Հ.Սիսակյան,Տ.Վ.Թանգամյան,Գ.Ի.Միրզոյան Կենսաբանությաուն Մարդ Տիգրան Մեծ 2014
Ս.Մինասյան,Ծ,Մինասյան,Հ.Հոհաննիսյան Կենսաբանություն Մարդ Մակմիլան Արմենիա2000
Ն.Ի Սոնին,Մ.Ռ Սապին Կենսաբանություն Մարդ Անտարես 2008