ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

Ածխածնի քիմիական հատկությունները
img1.png
 
Ածխածինը սովորական պայմաններում որևէ նյութի հետ չի փոխազդում, սակայն տաքացնելիս փոխազդում է մի շարք պարզ և բարդ նյութերի հետ:
Ածխածնի փոխազդեցությունը պարզ նյութերի հետ
Ածխածինը փոխազդում է մետաղների և ջրածնի հետ ցուցաբերելով օքսիդացնող հատկություն:
Ածխածինը ջրածնի հետ փոխազդում է մոտ \(1000°C\)-ում, իսկ նիկել կատալիզատորի ներկայությամբ ավելի ցածր ջերմաստիճանում, ինչի արդյունքում առաջանում է մեթան՝ C+2H2=CH4 
 
1011313_1313_207.gif
 
Տաքացնելիս ածխածինը փոխազդում է մեծ թվով մետաղների հետ (\(IA, IIA \) խմբի, ալյումինի)` առաջացնելով կարբիդներ`  
 
Ca+2C=CaC2 (կալցիումի կարբիդ)
 
4Al+3C=A4C3 (ալյումինի կարբիդ)
 
Հողալկալիական մետաղների կարբիդները փոխազդում են ջրի հետ` առաջացնելով ացիտիլեն (C2H2)
 
Օրինակ՝
 
BaC2+2H2O=Ba(OH)+C2H22

Ոչ մետաղների հետ փոխազդելիս ածխածինը հիմնականում վերականգնող հատկություն է ցուցաբերում:  
 
Օրինակ՝
 
C+2F2=CF4C+2S=CS2
 
Բավարար քանակությամբ թթվածնում (ալմաստ ու գրաֆիտ) կամ օդում, ածխածինը (կոկս, ածուխ) լրիվ այրվում է՝ առաջացնելով ածխածնի \((IV)\) օքսիդ՝
 
C+O2=CO2
 
Իսկ թթվածնի կամ օդի անբավարար քանակության դեպքում տեղի է ունենում թերայրում, և առաջանում է ածխածնի \((II)\) օքսիդ`
 
2C+O2=2CO
 
Ածխածինը փոխազդում է թթվածին պարունակող բարդ նյութերի հետ՝ դրանցից խլելով թթվածինը, այսինքն՝ ցուցաբերում է վերականգնող հատկություն:   
 
Օրինակ՝
 
1. Մի շարք կարբիդ չառաջացնող մետաղների \(( Pb, Ni, Co, Sc, Mo )\) օքսիդների հետ
 
PbO+Ct°Pb+CO2PbO+Ct°2Pb+CO2
 
2. Մի շարք կարբիդ առաջացնող մետաղների \(( Ca, Ba, Sr, Na, K )\) օքսիդների հետ՝
 
CaO+3Ct°CaC2+CO2CaO+5Ct°2CaC2+CO2
 
3. Որոշ ոչ մետաղների օքսիդների հետ՝
 
C+CO2t°2CO2C+SiO2t°Si+2CO
 
4. Խիտ ծծմբական և ազոտական թթուների հետ՝
 
C+2H2SO4=CO2+2SO2+2H2O3C+4HNO3=3CO2+4NO+2H2O
Աղբյուրները
Լ.Ա.Սահակյան և ուրիշներ, քիմիա 9, Երևան 2015