ՀԱՐՍՏԱՑՐՈՒ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐԻԴ ՊԱՇԱՐԸ
Ակտիվացրու «Իմ+»-ը գերազանց գնահատականներ ստանալու համար
Ստեղծեք Ձեր ուսումնական ծրագիրը «ԻմԴպրոց» կայքում
Ստացեք հաշվետվություն Ձեր ուսումնական ծրագիր արդյունավետության վերաբերյալ
Օգտագործեք Ձեր առաջադրանքները ստուգողական աշխատանքներում

Տեսություն

ԱԾԽԱԾՆԻ \((IV)\) ՕՔՍԻԴ
images (16).jpg
 
Ածխածնի \((IV)\) օքսիդը (ածխաթթու գազը) օդից մոտավորապես \(1,5\) անգամ ծանր է, թույլ թթվային համով ու հոտով, անգույն ու ջրում լուծվող գազ է: \(1\) մթն ճնշման տակ \(–78°C\) ջերմաստիճանում վերածվում է պինդ ձյունանման զանգվածի:
 
Պինդ ածխաթթու գազը անվանում են «չոր սառույց», այն մոլեկուլային բյուրեղավանդակով նյութ է:
 
download (7).jpg  48.4.jpg                
 
Այդ նյութն օդում, առանց հեղուկ վիճակի անցնելու, միանգամից գազի է վերածվում:
 
images (15).jpg
Ստացումը
Արդյունաբերության մեջ ածխածնի \((IV)\) օքսիդը ստացվում է կալցիումի կարբոնատի ջերմային քայքայումից:
 
CaCO3  t°CaO + CO2
 
Լաբորատորիայում ածխածնի \((IV)\) օքսիդը ստացվում է մարմարը, կրաքարը կամ կավիճն աղաթթվի հետ փոխազդելով:
slide_2 (1).jpg
Քիմիական հատկությունները
Ածխածնի \((IV\)) օքսիդը թթվային օքսիդ է, ուստի փոխազդում է ալկալիների, ջրի ու հիմնային օքսիդների հետ:
 
Օրինակ՝
 
ա) հիմնային օքսիդի հետ՝
 
CaO+CO2=CaCO3
 
բ) ալկալու հետ՝
 
2KOH+CO2=K2CO3+H2O
 
Հիմքի պակասի դեպքում առաջանում է թթու աղ (հիդրոկարբոնատ)՝
 
KOH+CO2=KHCO3
 
գ) ջրի հետ՝
 
CO2+H2OH2CO3
 
co2-diffuzor.jpg
 

Բնության մեջ ածխածնի \((IV)\) օքսիդն առաջանում է ածխածին պարունակող նյութերն օքսիդանալիս, այրվելիս, ինչպես նաև մարդկանց, կենդանիների ու բույսերի շնչառության ընթացքում:
 
images.jpg
Աղբյուրները
Լ.Ա.Սահակյան և ուրիշներ, քիմիա 9, Երևան 2015